22 11 33 570 Pon - Pt: 8:00 - 16:00

Czy można być przedstawicielem Allfinanz, nie rejestrując działalności gospodarczej? - cały artykuł

Nie, nie można współpracować z Allfinanz nie rejestrując działalności gospodarczej. Podobną kwestię rozstrzygnął Wojewódzki Sąd Administracyjny.

Podatkowe skutki prowadzenia czynności agencyjnych bez rejestracji

wtorek, 21 lutego 2012 20:50

 

Czy można być agentem ubezpieczeniowym – przedsiębiorcą, nie rejestrując działalności gospodarczej? Taką wątpliwość rozstrzygnął Wojewódzki Sąd Administracyjny w L., rozpatrując sprawę pośredniczki K.C., która odwołała się od niekorzystnego rozstrzygnięcia organów podatkowych.

Sprawa podatkowa

W trakcie postępowania podatkowego ustalono, że K.C., na mocy zawartej w dniu 1 lutego 2005 r. umowy o współpracę z „A” Polska SA, była przedstawicielem ubezpieczeniowo-finansowym wykonującym czynności agencyjne, akwizycyjne oraz pośrednictwa finansowego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, mimo że nie dokonała wpisu do ewidencji działalności gospodarczej i nie zgłosiła jej do właściwego urzędu skarbowego, jak również nie prowadziła stosownej dokumentacji podatkowej. Organ I instancji ustalił zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. w wysokości 5375 zł. Pośredniczka odwołała się do organu drugiej instancji – ten utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

 

W odwołaniu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego K.C. podniosła, że z umowy o współpracę z „A” SA, jak również z przepisów ustawy o pośrednictwie ubezpieczeniowym nie wynikał dla niej obowiązek prowadzenia zarobkowej działalności gospodarczej. W jej ocenie, jakkolwiek par. 2 ust. 2 umowy z „A” zobowiązywał ją do samodzielnego rozliczania wszelkich zobowiązań publiczno-prawnych, ale tylko gdyby prowadziła zarobkową działalność gospodarczą, a jej działalność nie miała charakteru zarobkowego. Podkreśliła, że z tytułu wykonywanych czynności nie wystawiła żadnego rachunku ani faktury VAT. Przyznając, że bezsporne jest, że nie zarejestrowała działalności gospodarczej, a więc – w zgodzie z przedmiotową umową – nie prowadziła działalności zarobkowej, stwierdziła, że wszelkie rozważania, jak organ rozumie pojęcie działalności gospodarczej, były bezprzedmiotowe. Podkreśliła końcowo, że żadnej kwoty prowizji nie otrzymała oraz że organ II instancji błędnie przyjął, że jest ona objęta ustawowym obowiązkiem ubezpieczenia, dodając, że decyzja ZUS, na którą się powoływał, jest przedmiotem rozpoznania przez Sąd Okręgowy Wydział Ubezpieczeń Społecznych, który w tym zakresie prowadzi postępowanie dowodowe.

 

Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. zważył, co następuje

 

Stan faktyczny, w którym skarżąca w dniu 1 lutego 2005 r. zawarła umowę o współpracy z „A” SA, pozostaje poza sporem. Z § 2 tej umowy wynika, że spółka „A” zleca, a przedstawiciel ubezpieczeniowo-finansowy zobowiązuje się do wykonania na terenie RP zleconych mu czynności wymienionych w załącznikach do umowy, wyłącznie w imieniu spółki. W § 3 ust. 1 postanowiono, że przedstawiciel jest zobowiązany do wykonywania określonych w umowie czynności osobiście; może powierzyć wykonywanie czynności biurowych lub pomocniczych innym osobom, z wyłączeniem czynności, które mogą być uznane za czynności agencyjne, czynności akwizycyjne lub czynności pośrednictwa finansowego. Z ust. 2 § 3 umowy wynika, że przedstawiciel zobowiązuje się w ramach prowadzonej działalności gospodarczej samodzielnie rozliczać wszelkie zobowiązania publicznoprawne, a spółka jest wolna od wszelkich zobowiązań w tym zakresie.

 

Z kolei w § 11 ust. 4 umowy wskazano, że okresem rozliczeniowym w związku z wykonywaniem czynności określonych w umowie jest miesiąc, w którym powstały wierzytelności i zobowiązania przedstawiciela wynikające z umowy i załączników do niej, w § 11 ust. 2 – że spółka jest zobowiązana do sporządzania po zakończeniu każdego miesiąca zbiorczych zestawień (Raportów prowizyjnych) obejmujących wierzytelności i zobowiązania przedstawiciela wynikające z umowy i załączników do niej, w § 11 ust. 5, że – wynagrodzenie wynikające z zestawień, o których mowa w ust. 2, będzie wypłacane w terminie 15 dni od dnia doręczenia rachunku lub faktury VAT spółce albo wystawienia rachunku lub faktury VAT przez spółkę w przypadku udzielenia jej pełnomocnictwa, a w § 11 ust. 13, że – wynagrodzenia, o których mowa, są wynagrodzeniami brutto.

 

Załącznik nr I stanowił w § 1, że spółka zleca, a przedstawiciel zobowiązuje się do wykonania w imieniu spółki i na rzecz Towarzystwa czynności agencyjnych na zasadach w nim określonych. Załącznik nr II stanowił w § 1, że spółka zleca, a przedstawiciel zobowiązuje się do wykonania w imieniu spółki i na rzecz Funduszu czynności akwizycyjnych na zasadach w nim określonych. Załącznik nr IV stanowił w § 1, że spółka zleca, a przedstawiciel zobowiązuje się do wykonania w imieniu spółki i na rzecz „A” Banku czynności pośrednictwa finansowego polegających na pośredniczeniu w oferowaniu kredytu hipotecznego, mieszkaniowego kredytu budowlano-hipotecznego i pożyczki hipotecznej oraz umów rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego na zasadach w nim określonych.

 

Załączniki te wraz z zawartymi do nich aneksami precyzują szczegóły współpracy między stronami. Załącznik A do umowy w § 1 formułuje obowiązki przedstawiciela.

 

Do obowiązków przedstawiciela należy m.in.: posługiwanie się wyłącznie dokumentami, drukami, materiałami reklamowymi i informacyjnymi dostarczanymi lub zaakceptowanymi przez spółkę, przestrzeganie regulaminu sprzedaży, procedur, instrukcji, wytycznych i innych dokumentów związanych z wykonywaniem czynności agencyjnych, czynności akwizycyjnych lub pośrednictwa finansowego, odbywanie spotkań z klientami albo potencjalnymi klientami w stroju ogólnie przyjętym za właściwy w stosunkach tego rodzaju, a ponadto – realizowanie aktywności zgodnie z obowiązującym Wzorcowym Cyklem Sprzedaży podanym do wiadomości przez spółkę, udział w szkoleniach organizowanych przez spółkę oraz doskonalenie swoich umiejętności w zakresie świadczonych usług w ramach umowy o współpracy.

 

Poza sporem pozostaje, że skarżąca w okresie 2005-2006 zawarła – 18 indywidualnych umów ubezpieczenia, 32 deklaracje przystąpienia klientów do otwartego funduszu emerytalnego, 8 dyspozycji pośrednictwa w funduszach inwestycyjnych i 1 umowę o udzielenie kredytu hipotecznego, jak również, że z tytułu dokonania tych czynności nie podjęła kroków zmierzających do otrzymania zapłaty należnego jej wynagrodzenia ani też nie wypłaciła go „A”, powołując się na niespełnienie warunków umowy poprzez nieprzedłożenie zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej.

 

W ocenie Sądu, trafnie organy uznały, że powyższe ustalenia wskazują, że skarżąca prowadziła działalność gospodarczą w rozumieniu art. 5a pkt 6 o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 z późn. zm., zwanej dalej u.p.d.o.f.) w brzmieniu obowiązującym w 2005 r., z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4–9 ustawy podatkowej. Wynika to bowiem z postanowień umowy o współpracę z dnia 1 lutego 2005 r. (wraz z aneksami) oraz pisma „A” z dnia 8 czerwca 2010 r. Zasadnie też organy wywiodły, że skarżąca była związana ze spółką umową o charakterze cywilnoprawnym, której przedmiotem było wykonywanie czynności agencyjnych w rozumieniu ustawy o pośrednictwie ubezpieczeniowym, jak również czynności akwizycyjnych na podstawie ustawy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych.

 

Czynności agencyjne

 

Z przepisu art. 4 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o pośrednictwie ubezpieczeniowym wynika, że pośrednik ubezpieczeniowy wykonuje: czynności w imieniu lub na rzecz zakładu ubezpieczeń, zwane dalej „czynnościami agencyjnymi”, polegające m.in. na pozyskiwaniu klientów, wykonywaniu czynności przygotowawczych zmierzających do zawierania umów ubezpieczenia, zawieraniu umów ubezpieczenia; czynności w imieniu lub na rzecz podmiotu poszukującego ochrony ubezpieczeniowej, zwane dalej „czynnościami brokerskimi”. Działalność agencyjna jest pewnym procesem ekonomicznym, który polega na aktywności usługowo-gospodarczej w dziedzinie pośrednictwa ubezpieczeniowego. Obejmuje różnego rodzaju czynności faktyczne i prawne (agencyjne). Z mocy art. 5 tej ustawy, pośrednictwo ubezpieczeniowe jest działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej.

 

Jak wynika z § 3 ust. 1 umowy z dnia 1 lutego 2005 r., skarżąca jako przedstawiciel ubezpieczeniowo-finansowy zobowiązana była do wykonywania określonych w umowie czynności osobiście, co przemawia za tym, że nie wykonywała działalności agencyjnej, a jedynie, jako osoba fizyczna – czynności agencyjne. Komisja Nadzoru Finansowego potwierdziła, że w dniu 18 lutego 2005 r. skarżąca została wpisana do Rejestru Agentów Ubezpieczeniowych, jako osoba wykonująca czynności agencyjne w imieniu agenta ubezpieczeniowego „A” Usługi Finansowe SA na rzecz „A” Towarzystwo Ubezpieczeń na Życie SA.

 

Czynności agencyjne w ramach działalności gospodarczej

 

W rozpoznawanej sprawie celem skarżącej było niewątpliwie uzyskiwanie przychodów z czynności agencyjnych, akwizycyjnych i pośrednictwa finansowego w 2005 r., albowiem zarobkowy charakter wynikał wprost z zawartej umowy, która przewidywała należne wynagrodzenie i wskazywała zasady jego naliczania. Działalność miała charakter zorganizowany, ciągły, to zaś oznacza, że wystąpiły wszystkie ustawowe przesłanki prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 5a ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nawet w przypadku, gdy z treści zawartej przez podatnika-zleceniobiorcę umowy nie wynika, że jest on przedsiębiorcą oraz że sama umowa została zawarta w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, przychody z takiej umowy należy uznać za pochodzące z działalności gospodarczej, jeżeli dana umowa mogła zostać zawarta tylko w wykonaniu takiej działalności. Dla oceny samego zaistnienia działalności nie ma w szczególności charakteru przesądzającego fakt niezgłoszenia podjęcia działalności gospodarczej do ewidencji czy też niezgłoszenia obowiązku podatkowego z tego tytułu (wyrok WSA w Olsztynie z dnia 23 lutego 2006 r., sygn. I SA/Ol 476/05). W niniejszej sprawie istotne jest samo wykonanie usługi (zawarcie umów ubezpieczenia, deklaracji przystąpienia do OFE czy dyspozycji pośrednictwa w funduszach inwestycyjnych), które zrodziło po stronie „A” obowiązek naliczenia prowizji.

 

Reasumując, nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej, że w sytuacji, gdy nie zarejestrowała ona działalności gospodarczej i nie otrzymała żadnej kwoty prowizji, w świetle art. 14 ust. 1 u.p.d.o.f., nie uzyskała ona przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej.

 

Na podstawie wyroku WSA w Lublinie z dnia 16 lutego 2011 r., sygn. I SA/Lu 758/10

 

Sławomir Dąblewski

Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.

 

Pełny tekst na stronie

http://www.gu.com.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=42630:podatkowe-skutki-prowadzenia-czynnoci-agencyjnych-bez-rejestracji&catid=122&Itemid=153